Σάββατο, 26 Απριλίου 2014

Θεοφάνης Ὁμολογητής(8ος αιώνας μ,Χ)., Χρονογραφία-Αναφορές στον Άγιο Κωνσταντίνο

 Θεοφάνης Ὁμολογητής(8ος αιώνας μ,Χ)., Χρονογραφία-Αναφορές στον Άγιο Κωνσταντίνο


Ἱεροσολύμων ἐπίσκοπος Ἑρμὼν ἔτη θʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος Ἀχιλλᾶς ἔτος αʹ. βʹ. δʹ. ϛʹ. αʹ. αʹ. βʹ. Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος ιθʹ Ἀλέξανδρος ἔτη κγʹ. γʹ. εʹ. ζʹ. βʹ. αʹ. γʹ. δʹ. ϛʹ. ηʹ. γʹ. βʹ. δʹ. εʹ. ζʹ. θʹ. δʹ. γʹ. εʹ. Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος Παυλῖνος ἔτη εʹ. ϛʹ. ηʹ. ιʹ. εʹ. δʹ. αʹ Τούτῳ τῷ ἔτει Κωνσταντῖνος ὁ θειότατος εἰς τὴν κατὰ τῶν τυράννων διανέστη κατάλυσιν. Μαξέντιος δὲ ὁ δυσσεβὴς ναυσὶ γεφυρώσας τὸν παραρρέοντα τῇ Ῥώμῃ ποταμὸν παρετάξατο κατὰ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου. ὁ δὲ μέγας Κωνσταντῖνος ἐδεδίει τὰς Μαξεντίου γοητείας βρέφη ἀνατεμόντος διὰ μαντείας ἀθεμίτους. ἐν πολλῇ δὲ ἀγωνίᾳ ὄντι ὤφθη αὐτῷ ἐν ὥρᾳ ἕκτῃ τῆς ἡμέρας ὁ τίμιος σταυρὸς ἐκ φωτὸς κατεσκευασμένος, ἔχων ἐπιγραφήν· "ἐν τούτῳ νίκα." ἐπιστὰς δὲ αὐτῷ ὁ κύριος εἶπεν αὐτῷ ἐν ὁράματι τῆς νυκτός· "χρῆσαι τῷ δειχθέντι σοι, καὶ νίκα." τότε σταυρὸν σχεδιάσας χρυσοῦν, ὃς ἔστι μέχρι τῆς σήμερον, ἐκέλευσε προάγειν αὐτὸν ἐν τῷ πολέμῳ. καὶ συμβολῆς γενομένης ἡττήθησαν οἱ περὶ τὸν Μαξέντιον, ὧν οἱ πλείους ἀνῃροῦντο. Μαξέντιος δὲ σὺν τοῖς λοιποῖς φεύγων, τῆς γεφύρας θείᾳ δυνάμει διαρραγείσης, ἐν τῷ ποταμῷ καταποντίζεται, ὡς πάλαι Φαραὼ πανστρατί, ὥστε τὸν ποταμὸν πληρωθῆναι ἵππων σὺν ἀναβάταις πεπνιγμένοις. οἱ δὲ πολῖται τῆς Ῥώμης, ὡς αἰτησάμενοι αὐτὸν διαναστῆναι εἰς τὴν βοήθειαν αὐτῶν, λυτρωθέντες τῆς τοῦ πονηροῦ Μαξεντίου τυραννίδος, τὴν πόλιν στεφανώσαντες εἰσεδέξαντο μετὰ χαρᾶς τὸν νικητὴν Κωνσταντῖνον σὺν τῷ νικοποιῷ σταυρῷ σωτῆρα αὐτὸν ἀνευφημοῦντες

Απόδοση

Αυτό το έτος ο θειότατος  Κωνσταντίος ξεκίνησε την κατάλυστη των τυρράνων. Ο ασεβής Μαξέντιος  ένωσε με πλοία τον ποταμό που διαπερνάει τη Ρώμη και παρατάχθηκε ενάντια στον Κωνστατίνο. Και ο μέγας Κωνστανίνος φοβούνταν τις μαγείες του Μαξεντίου στις οποίες σκότωνε βρέφη με αθέμιτες μαντείες. Και ενώ ήταν σε μεγάλη αγωνία είδε  στις δώδεκα το μεσημέρι τον τίμιο σταυρό μέσα σε φως κατασκευασμένο, έχοντας επιγραφή · "ἐν τούτῳ νίκα."  και του φανερώθηκε ο Κύριος σε όραμα τη νύχτα και του είπε·  "χρησιμοποίησε αυτό που σου δείχθηκε, και νίκησε".Τότε σχεδίασε χρυσό σταυρό, που υπάρχει μέχρι σήμερα,και  πρόσταξε να οδηγεί μπροστά  τους στρατιώτες στον πόλεμο. και με αυτή τη συμβολή του σταυρού  νικήθηκε ο στρατός του Μαξέντου, και σκοτώθηκαν οι περισσότεροι. Και καθώς έφευγε ο Μαξέντιος με τα υπολοίματα του στρατού του, η γέφυρα που περνούσε γκρεμίστηκε, και καταποντίζεται στον ποταμό, όπως παλιά ο Φαραώ με  όλη τη στρατιά του, ώστε να γεμίσει το ποτάμι με πνιγμένους ίππους και αναβάτες. Και οι πολίτες της Ρώμης, καθώς τον είχαν φωνάξει σε βοήθεια, αφού λυτρώθηκαν απο την τυραννία του πονηρού Μαξέντιου, στεφάνωσαν την πόλη  και τον δέχτηκαν με χαρά τον νικητή Κωνσταντίνο μαζί με τον σταυρό που του έδωσε τη νίκη, επευφημώντας τον ως σωτήρα   


 ιηʹ. κʹ. κβʹ. γʹ. ηʹ. ιϛʹ. ηʹ. Τούτῳ τῷ ἔτει, ὥς φασί τινες, Κωνσταντῖνος ὁ μέγας σὺν Κρίσπῳ, τῷ υἱῷ αὐτοῦ, ἐν Ῥώμῃ ὑπὸ Σιλβέστρου ἐβαπτίσθη, ὡς οἱ κατὰ τὴν πρεσβυτέραν Ῥώμην μέχρι σήμερον τὸν βαπτιστῆρα ἔχουσιν εἰς μαρτυρίαν, ὅτι ὑπὸ Σιλβέστρου ἐν Ῥώμῃ ἐβαπτίσθη μετὰ τὴν ἀναίρεσιν τῶν τυράννων. οἱ δὲ κατὰ τὴν ἀνατολὴν ἐν Νικομηδείᾳ φασὶν αὐτὸν περὶ τὸν θάνατον ὑπὸ Εὐσεβίου τοῦ Νικομηδέως Ἀρειανοῦ βεβαπτίσθαι· ἔνθα καὶ ἔτυχεν αὐτὸν κοιμηθῆναι. ἀναβαλλόμενος γὰρ ἦν, φασίν, τὸ βάπτισμα, ἐλπίζων ἐν τῷ Ἰορδάνῃ βαπτισθῆναι ποταμῷ. 18 ἐμοὶ δὲ ἀληθέστερον φαίνεται τὸ ὑπὸ Σιλβέστρου ἐν Ῥώμῃ βεβαπτίσθαι αὐτόν, καὶ τὰς ἐπ' ὀνόματι αὐτοῦ φερομένας διατάξεις πρὸς Μιλτιάδην πεπλασμένας εἶναι τοῖς Ἀρειανοῖς, δόξαν ἐντεῦθεν περιποιεῖσθαι σπουδάζουσιν ἑαυτοῖς, ἢ καὶ τὸν πανευσεβῆ βασιλέα κακίζειν ἐθέλουσιν, ἀβάπτιστον δεικνύντες ἐντεῦθεν, ὅπερ ἄτοπόν ἐστι καὶ ψευδές. εἰ γὰρ οὐκ ἦν βεβαπτισμένος ἐν τῇ κατὰ Νίκαιαν συνόδῳ, λοιπὸν οὐδὲ μετελάμβανε τῶν θείων μυστηρίων, οὐδὲ συνηύχετο τοῖς ἁγίοις πατράσιν, ὅπερ ἀτοπώτατόν ἐστι καὶ λέγειν καὶ φρονεῖν.

Απόδοση

Αυτό το χρόνο , όπως λένε κάποιοι, ο μέγα Κωνσταντίος μαζί με τον Κρίσπο, το γιό του, βαπτίστηκε στη Ρώμη απο τον παπα Σίλβεστρο, καθώς έχουν για  μαρτυρία οι κάτοικοι της  παλιάς Ρώμης μέχρι σήμερα το βαπτιστήρα, και λένε  ότι βαπτίσθηκε απο τον Σίλβεστρο στη Ρώμη μετά την νίκη των τυρράνων. ενώ στην ανατολή λένε ότι βαπτίσθηκε στην Νικομήδεια κοντά τον θάνατό του, απο τον Ευσέβιο Νικομήδεια τον Αρειανό· εκεί έτυχε να πεθάνει. γιατί ανέβαλλε, λένε, το βάπτισμα, ελπίζοντας ότι θα βαπτιζόνταν  στον Ιορδάνη ποταμό. εμένα αληθέστερο μου φαίνεται ότι βαπτίσθηκε απο τον Σίλβεστρο στη Ρώμη, και αυτά που λέγονται στο όνομα του Μιλτιαδή, μου φαίνεται  ότι είναι πλασμένα απο τους Αρειανούς, γιατί θέλουν  να δόσουν δόξα στον εαυτό τους ή για να κακιώσουν τον πανευσεβή βασιλιά, παρουσιάζοντας τον αβάπτιστο εκεί, το οποίο είναι άτοπο και ψευδές. Αν δεν ήταν βαπτισμένος στην συνοδο της Νίκαιας, δεν θα μεταλάμβανε των  θείων μυστηρίων , ούτε θα προσευχόταν μαζί με τους αγίους πατέρες, το οποίο είναι  άτοπο να το λέει και να το σκέφτεται κάποιος.

 ἦν δὲ ἀνὴρ τὰ πάντα λαμπρός, δι' ἀνδρείαν ψυχῆς, δι' ὀξύτητα νοός, δι' εὐπαιδευσίαν λόγων, διὰ δικαιοσύνης ὀρθότητα, δι' εὐεργεσίας ἑτοιμότητα, διὰ ἀξιοπρέπειαν ὄψεως, διὰ τὴν ἐν πολέμοις ἀνδρείαν καὶ εὐτυχίαν, ἐν τοῖς βαρβαρικοῖς μέγας, ἐν τοῖς ἐμφυλίοις ἀήττητος, ἐν τῇ πίστει στερρὸς καὶ ἀσάλευτος. ὅθεν καὶ κατὰ πάντων τῶν πολεμίων ὑπηγάγετο τῇ εὐχῇ τὴν νίκην. διὸ καὶ κυριακὰ πρὸς ἐπιστροφὴν τῶν ἐθνῶν κατὰ τόπους εἰς τιμὴν τοῦ θεοῦ πεποίηκεν.


Απόδοση

Ήταν άνδρας σε όλα λαμπρός, με ανδρεία ψυχής, και οξύτητα νού, με ευπαίδευτους λόγους, με ορθή δικαιοσύνη,  με ευεργετική ετοιμότητα, με αξιοπρέπεια στην όψη,  με την ανδρεία και καλή τύχη στους πόλεμους, μέγας στους βάρβαρους, αήττητος στους εμφύλιους πολέμους, στερεός στην πίστη και ασάλευτος. Έτσι σε όλους τους πόλεμους οδηγούνταν με την προσευχή στη νίκη. και με τον τρόπο αρεστό στον Κύριο έκανε τα έθνη  σε κάθε τόπο να επιστρέψουν και να τιμήσουν τον Θεό.